|
Marketing i zarządzanie. Rozwój firmy. E-marketplace.org. |
|||||||||||
 |
|||||||||||
 |
Zarządzanie Zasady zawierania zbiorowych układów pracy Zbiorowe układy pracy stanowią jedno ze źródeł prawa pracy, szczegółowo opisanych w art. 9 kodeksu pracy. Postanowienia układów, porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż kodeksy czy inne ustawy i akty wykonawcze. Należy także mieć na uwadze, że postanowienia regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne od układów i porozumień zbiorowych. Kto z kim zawiera układ? Układy zbiorowe pracy w hierarchii źródeł prawa pracy stoją zatem poniżej przepisów rangi ustawowej i aktów wykonawczych, a powyżej regulaminów i statutów. Kryterium tego podziału to kwestia rozwiązań bardziej przyjaznych dla zatrudnionych; w u.z.p. nie mogą się bowiem znaleźć zapisy mniej korzystne od powszechnie obowiązujących źródeł prawa pracy, np. ustalające wynagrodzenie minimalne w firmie na poziomie niższym od ustawowego. Zasadniczo układ zbiorowy mogą zawierać pracodawcy i związki zawodowe, o czym szczegółowo traktuje dział XI kodeksu pracy. W zależności od rodzaju u.z.p. (ponadzakładowy czy zakładowy) różna jest reprezentacja jego stron. Ponadzakładowy u.z.p. ze strony pracowników podpisuje właściwy statutowo organ ponadzakładowej organizacji związkowej, a ze strony pracodawców - właściwy statutowo organ organizacji pracodawców, w imieniu pracodawców zrzeszonych w tej organizacji. Natomiast zakładowy u.z.p. zawierają pracodawca i z.o.z. Zgodnie z regułą, u.z.p. zawiera się dla wszystkich zatrudnionych przez pracodawców, objętych jego postanowieniami, chyba że strony w układzie postanowią inaczej. Zwykle dotyczy on tylko pracowników, nie ma jednak przeszkód, by układem objąć osoby świadczące pracę na innej podstawie (np. zleceniobiorców), a także emerytów i rencistów. Pewne grupy zawodowe ustawa pozbawia jednak tego uprawnienia; nie mogą zostać one zostać objęte u.z.p. Chodzi tu o członków korpusu służby cywilnej, pracowników urzędów państwowych zatrudnionych na podstawie mianowania i powołania oraz pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru, mianowania i powołania w urzędach marszałkowskich, starostwach powiatowych, urzędach gminy, biurach związków jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostek administracyjnych oraz sędziów i prokuratorów. Reszta pracowników może być objęta regulacjami układowymi. Niektóre grupy zawodowe są nimi objęte jakoby podwójnie - podlegają jednocześnie ponadzakładowemu i zakładowemu u.z.p. W myśl art. 240 § 4 i 5 k.p. zawarcie u.z.p. dla zatrudnionych w jednostkach budżetowych, zakładach budżetowych oraz gospodarstwach pomocniczych jednostek budżetowych może nastąpić wyłącznie w ramach środków finansowych będących w ich dyspozycji, w tym wynagrodzeń określonych na podstawie odrębnych przepisów. Wniosek o zarejestrowanie takiego układu powinien zawierać oświadczenie organu założycielskiego (lub który przejął funkcję tego organu) o spełnieniu ww. wymogu. O treści u.z.p. stanowią postanowienia dwojakiego charakteru. Mogą one być normatywne (określać warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy), np. związane z normami czasu pracy czy wysokością stawek płac dla poszczególnych grup pracowniczych, sprawami związanymi z bezpieczeństwem i higieną pracy w zakładzie; pamiętać przy tym jednak trzeba, że układ nie może naruszać praw osób trzecich. Druga grupa postanowień ma zaś charakter obligacyjny (określa wzajemne zobowiązania stron układu, w tym dotyczące stosowania układu i przestrzegania jego postanowień), czyli stanowi o sposobie publikacji układu i rozpowszechniania jego treści, trybie dokonywania okresowych ocen funkcjonowania układu, trybie wyjaśniania treści postanowień układu oraz rozstrzygania sporów między stronami w tym zakresie. U.z.p. może również określać inne sprawy, jednakże nieuregulowane prawem pracy w sposób bezwzględnie obowiązujący. Należy także pamiętać, że stronom układu przysługuje prawo wyjaśniania treści jego postanowień. Wyjaśnienia te, dokonane wspólnie przez strony układu, wiążą także strony, które zawarły porozumienie o stosowaniu tego układu. Ponadto, zmian w treści układu zbiorowego pracy dokonuje się w drodze protokołów dodatkowych, do których stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące układów. Jak zawrzeć układ Zawarcie u.z.p. następuje w drodze rokowań. Każda ze stron (tak pracodawca, jak i związki zawodowe) jest obowiązana prowadzić rokowania w dobrej wierze i z poszanowaniem słusznych interesów drugiej strony, co oznacza w szczególności uwzględnianie postulatów organizacji związkowej uzasadnionych sytuacją ekonomiczną pracodawców, powstrzymywanie się od wysuwania postulatów, których realizacja w sposób oczywisty przekracza możliwości finansowe pracodawców oraz poszanowanie interesów pracowników nie objętych układem. Ponadto strony układu mogą określić tryb rozstrzygania kwestii spornych związanych z przedmiotem rokowań lub innych spornych zagadnień, które mogą wyłonić się w trakcie tych rokowań. W takiej sytuacji nie stosuje się przepisów o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, chyba że strony tak postanowią. Podmiot występujący z inicjatywą zawarcia u.z.p. jest obowiązany zawiadomić o tym każdą organizację związkową reprezentującą pracowników, dla których ma być zawarty układ, w celu wspólnego prowadzenia rokowań. Strona uprawniona do zawarcia układu nie może odmówić żądaniu drugiej strony podjęcia rokowań w celu zawarcia układu dla pracowników nie objętych układem albo zmiany układu, uzasadnionej istotną zmianą sytuacji ekonomicznej bądź finansowej pracodawców lub pogorszeniem się sytuacji materialnej pracowników, a także jeżeli żądanie zostało zgłoszone nie wcześniej niż 60 dni przed upływem okresu, na jaki układ został zawarty, albo po dniu wypowiedzenia układu. W ramach rokowań pracodawca ma obowiązek udzielić przedstawicielom związków zawodowych informacji o swojej sytuacji ekonomicznej, a przedstawicielom związków zawodowych nie wolno ujawniać uzyskanych od pracodawcy informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Czytaj dalej |
||||||||||
 |
|||||||||||
|
Home | Rozwój | Finanse | Ekspert | Zarządzanie | Partnerzy | |||||||||||